11. Servis (daemon) uygulaması

Servis, başlatılıp durdurulana kadar çalışan bir programdır: bir sistem ajanı, bir izleyici, bir kuyruk tüketicisi. KabaLang'de servis "ad": bloğu bunun yaşam döngüsünü tanımlar.

Hazır iskelet: kabalang yeni <ad> --servis (13. sayfa).

Bu sayfadaki servis örnekleri belge testinde derlenir; biri ayrıca şablon testinde gerçekten başlatılıp SIGTERM ile düzgün durdurulur (çıkış kodu 0 ölçülür).

Üç kancalı iskelet

kullan kaba.sistem

tur = 0

servis "kaba-nabiz":
    baslarken:
        gunluk.bilgi("servis başlıyor")

    calisirken:
        iken servis.calisiyor_mu():
            tur = tur + 1
            gunluk.bilgi(f"nabız {tur}")
            eger degil servis.uyu(5000):
                kir

    dururken:
        gunluk.bilgi(f"{tur} turdan sonra kapandı ({servis.durdurma_nedeni()})")

Servis çalışırken pid kilidi tutar, günlüğe düzeyli yazar ve sinyal geldiğinde dururken kancasını çalıştırıp 0 çıkış koduyla kapanır.

Üç tuzak — üçü de ölçülmüştür

1. servis.uyu() dönüşünü denetleyin

kullan kaba.sistem

servis "kaba-dogru-uyku":
    calisirken:
        iken servis.calisiyor_mu():
            gunluk.bilgi("tur")
            eger degil servis.uyu(5000):     # yanlis → "dur" demektir
                kir

servis.uyu(ms) sinyal gelirse anında uyanır ve yanlis döner. Dönüşü yok sayan döngü SIGTERM'i duymaz; systemd TimeoutStopSec sonunda SIGKILL atar ve dururken kancası hiç çalışmaz — kaynaklar bırakılmadan ölürsünüz.

2. Döngü koşulu servis.calisiyor_mu() olmalı

iken dogru: yazarsanız program yalnız öldürülerek durur. calisiyor_mu() durdurma isteğini görür.

3. uyu() değil servis.uyu()

Sıradan uyu(ms) sinyalle uyanmaz: kapanma tam bir uyku süresi gecikir. Servis içinde her zaman servis.uyu(ms) yazın.

Servis API'si

Ayrıca sistemdeki başka birimleri yönetmek için: servis.baslat("sshd") · servis.durdur(...) · servis.yeniden_baslat(...) · servis.durum(...) · servis.aktif_mi(...).

⚠️ Aynı ada sahip iki kopya aynı anda çalışamaz: servis adı bir pid kilidi (/run/user/<uid>/<ad>.pid) tutar. Bu bilerek böyledir — iki kopya aynı kaynağı bozmasın.

Çıktı nereye gider: gunluk, yazdir değil

Servis çıktısını gunluk.* ile yazın. yazdir kullanıcıya konuşur; gunluk düzeyiyle birlikte systemd günlüğüne düşer, journalctl -p err gibi süzmeler çalışır.

systemd birimi üretmek

kabalang birim ana.kbl --kullanici-birimi
systemctl --user daemon-reload
systemctl --user enable --now <servis-adi>
journalctl --user -u <servis-adi> -f

Sistem geneli birim için --kullanici-birimi yazmayın; --calistiran <kullanici> ile hangi hesapla koşacağını belirtin.

⚠️ servis "ad": bloğu olmayan bir programdan birim üretilmez; komut hata verir. Sebebi ölçülmüştür: böyle bir program açılır açılmaz biter, systemd onu ya sonsuza kadar yeniden başlatır ya da "başarıyla bitti" diye pasife çeker — kullanıcı bunu ancak günlüğe bakınca fark eder. Bilerek istiyorsanız --zorla verin.

Dosyaya nabız yazan tam örnek

kullan kaba.sistem

nabiz_dosyasi = "/tmp/kabalang-nabiz.log"
tur = 0

servis "kabalang-nabiz":
    baslarken:
        gunluk.bilgi(f"nabız dosyası: {nabiz_dosyasi}")
        dosya.yaz(nabiz_dosyasi, "")

    calisirken:
        iken servis.calisiyor_mu():
            tur = tur + 1
            yuk = sistem.cpu_kullanim()
            ram = sistem.ram_yuzde()
            dosya.ekle(nabiz_dosyasi, f"{tur} cpu=%{yuk} ram=%{ram}\n")

            eger yuk > 90:
                gunluk.uyari(f"işlemci yükü yüksek: %{yuk}")
            degilse:
                gunluk.bilgi(f"nabız {tur} · cpu %{yuk} · ram %{ram}")

            eger degil servis.uyu(5000):
                kir

    dururken:
        dosya.ekle(nabiz_dosyasi, f"kapandi tur={tur}\n")
        gunluk.bilgi(f"{tur} turdan sonra düzgün kapandı ({servis.durdurma_nedeni()})")

Sonraki adım

12. Web uygulaması