KabaLang Kullanıcı Kılavuzu

Dili hiç bilmeyen biri için, sıfırdan. Buradaki sayfalar sırayla okunacak biçimde yazılmıştır; sonunda konsol, pencereli, servis ve web uygulaması yazabiliyor olacaksınız.

Buradaki her kod örneği gerçekten derlenir. cekirdek/test_belge_ornekleri.py bu dizindeki bütün örnekleri derler, çalıştırılabilir olanları çalıştırır ve çıkış kodunu denetler. "Belgede yazıyor ama çalışmıyor" durumunda test düşer. Hata örnekleri (hata etiketli bloklar) ise derlenmediği için geçer — yani derleyici o kusuru yakalamayı bırakırsa da test düşer.

Öğrenme sırası

#	Sayfa	Ne öğretir
1	Kurulum ve ilk program	gerekenler · ilk program · `kabalang` komutları
2	Temel sözdizimi	değişken · tür · işleç · koşul · döngü · fonksiyon
3	Metin ve Türkçe kuralları	metin metotları · Türkçe büyük/küçük harf · sıralama
4	Liste ve sözlük	koleksiyonlar ve üzerlerinde gezmek
5	Yapı ve sınıf	`yapi` · `sinif` · `kur`/`self` · `sayilabilir`
6	Hata yönetimi	`sonuc<T,E>` · `belki<T>` · `?` · `dene`/`yakala`
7	Eşzamanlılık	`birlikte` · `baslat` · `kanal` · `arkada_calistir`
8	Standart kütüphane turu	sistem · dosya · zaman · json · kripto · günlük…
9	Konsol uygulaması	argüman ayrıştırma · girdi okuma · çıkış kodu
10	Arayüz (GUI) uygulaması	`pencere` · bileşenler · olaylar · `yineleyici` · ikiz `.ui`
11	Servis uygulaması	`servis` blokları · systemd birimi · günlük
12	Web uygulaması	HTTP sunucusu · yollar · JSON · XSS kaçırma
13	Proje, modül ve şablonlar	`kabalang yeni` · `kaba.proje` · modüller · testler · kapsam · kıyaslama
14	Anahtar sözcük başvurusu	40 anahtar sözcüğün tamamı
15	Tuzaklar	ölçülmüş 15 tuzak ve doğru yazımları
16	Hata ayıklama	`kabalang hata-ayikla` · durak · değişkenler · yığın izi

Beş dakikada KabaLang

KabaLang

kullan kaba.sistem

yapi Urun:
    ad = ""
    fiyat = 0

fonksiyon en_pahali(urunler):
    secili = urunler[0]
    dongu u icinde urunler:
        eger u.fiyat > secili.fiyat:
            secili = u
    don secili

sepet = []

k = Urun()
k.ad = "Klavye"
k.fiyat = 750
sepet.ekle(k)

f = Urun()
f.ad = "Fare"
f.fiyat = 300
sepet.ekle(f)

en = en_pahali(sepet)
dogrula(en.ad == "Klavye", "en pahalı ürün")
yazdir(f"en pahalı: {en.ad} — {en.fiyat} TL  ({sistem.makine_adi()} üzerinde)")

Uçbirim

kabalang calistir ornek.kbl

Hangi uygulamayı yazmak istiyorsunuz

İstediğiniz	Başlangıç komutu	Sayfa
Uçbirim aracı	`kabalang yeni aracim --konsol`	9
Pencereli uygulama	`kabalang yeni uygulamam --gui`	10
Arka plan servisi	`kabalang yeni servisim --servis`	11
Web sunucusu	`kabalang yeni sitem --web`	12
Paylaşılan kütüphane	`kabalang yeni kutum --kutuphane`	13
Sınama projesi (test + kapsam)	`kabalang yeni denegim --sinama`	13

Çalışan örnekler

ornekler/ dizininde tek komutla denenen 26 program vardır (ornekler/README.md): temel dil, terminalde canlı algoritma animasyonları, arayüz uygulamaları, servis ve web sunucusu.

Uçbirim

kabalang calistir ornekler/01-temeller/01_merhaba.kbl

Bu kılavuz ile tasarım belgelerinin farkı

Depo kökündeki KABALANG-*.md dosyaları derleyiciyi geliştirenler içindir: mimari kararları, blokaj listeleri, ölçüt tabloları. Orada anlatılan bazı özellikler tasarımdır, henüz uygulanmamıştır. Bu dizin ise dili kullananlar içindir ve yalnız bugün çalışan şeyleri anlatır — her örnek derlenerek doğrulanır.